Ví dụ về cung và cầu tác động đến thị trường tài chính

Khi giá của một loại hàng hóa cụ thể (bất động sản, xăng dầu, sắt thép, phân bón, v.v.) tăng hoặc giảm mạnh, người ta đưa ra một lý do là cung tăng hoặc cầu giảm. Đây là cách thị trường hoạt động có vận hành theo quy luật cung cầu không? Đây là quy luật rất cơ bản nhưng có ảnh hưởng sâu sắc đến giá cả hàng hoá và dịch vụ. Vậy cung và cầu là gì? Tham gia cùng VinaHi chuyên chia sẻ kiến ​​thức tài chính. Chi tiết bên dưới:

Cung và cầu là gì - Những ví dụ về cung và cầu mới nhất
Cung và cầu là gì – Những ví dụ về cung và cầu mới nhất

Cung là gì?

Cung (còn gọi là Supply) là biểu tượng số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người bán có thể bán và sẵn sàng bán ở các mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định.

Quy luật về cung: Giá của một hàng hóa tăng thì lượng cung tăng (giá tăng → cung tăng). Cung bao gồm:

– Cung cá nhân (hoặc còn gọi là lượng cung): Đây là số lượng hàng hóa / dịch vụ mà người bán muốn bán ở một mức giá cụ thể trong một khoảng thời gian nhất định. Vì vậy, lượng cung chỉ có ý nghĩa nếu nó được gắn với một mức giá nhất định.

– Cung thị trường: là cung của tất cả các cá thể cho một hàng hóa trong một nền kinh tế gộp lại.

– Tổng cung: là cung của tất cả các cá nhân đối với tất cả các hàng hóa trong nền kinh tế gộp lại.

Cung có 2 yếu tố cơ bản là khả năng và ý muốn sẵn sàng bán hàng hoá hoặc dịch vụ của người bán. Người sản xuất có hàng bán nhưng không muốn vì giá cả quá rẻ thì không có cung và cầu không được thoả mãn.

– Lượng cung: Là lượng hàng hoá/dịch vụ mà người bán sẵn sàng và có khả năng bán ở mức giá đã cho trong một thời gian nhất định.

Các yếu tố khác ảnh hưởng đến nguồn cung ngoài giá cả: công nghệ, nguồn cung, sự điều tiết của chính phủ, thiên tai và dịch bệnh …

  • Công nghệ: là một trong các yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí lao động trong quá trình chế tạo sản phẩm. Sự cải tiến công nghệ làm cho đường cung dịch chuyển về phía phải, làm tăng khả năng cung lên.
    Ví dụ: Với công nghệ hiện đại – tự động hoá năng suất lao động tăng nhiều hơn so với lao động thủ công và cung tăng nhiều.
Cung là gì - Khái niệm về cung và cầu
Cung là gì – Khái niệm về cung và cầu

Cầu là gì?

Cầu (còn gọi là Demand) là số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người tiêu dùng sẵn sàng mua ở các mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định.

Quy luật cầu: Khi giá của một hàng hóa tăng lên, lượng cầu đối với hàng hóa đó giảm (giá tăng →  cầu giảm). Cầu bao gồm:

– Cầu cá nhân (hay còn gọi là lượng cầu): Đây là số lượng hàng hóa / dịch vụ mà người mua muốn mua ở một mức giá cụ thể trong một khoảng thời gian nhất định. Vì vậy, lượng cầu chỉ có ý nghĩa nếu nó được gắn với một mức giá nhất định.

– Cầu thị trường: là cầu của tất cả các cá thể về một mặt hàng trong nền kinh tế gộp lại.

Ví dụ: Khi giá thịt đắt lên người tiêu dùng sẽ mua ít đi hoặc mua những mặt hàng khác như trứng, cá, đậu… để thay thế. Do vậy, giá cao hơn sẽ dẫn đến lượng cầu giảm, Đó là vì mỗi hàng hoá có thể được thay thế bởi hàng hoá khác.

– Tổng cầu: Cầu của mọi cá nhân đối với tất cả các hàng hóa trong nền kinh tế gộp lại.

Các yếu tố khác ảnh hưởng đến cầu ngoài giá cả: sở thích của người tiêu dùng, giá cả của hàng hóa liên quan, thu nhập, kỳ vọng kinh tế, …

  • Hàng hoá thay thế là hàng hoá có thể được sử dụng thay cho các hàng hoá khác.

Ví dụ: Dầu gội Dove và dầu gội Doubrich là hai loại hàng hóa thay thế. Khi giá của Doubrich tăng lên thì cầu đối với dầu gội Dove tăng.

  • Hàng bổ sung: Là hàng hoá được sử dụng đồng thời với hàng hoa khác.

Ví dụ: Chè và đường hoặc cà phê và đường là hàng hoá bổ sung.

Cầu là gì - Khái niệm về cung và cầu
Cầu là gì – Khái niệm về cung và cầu

Quy luật cung cầu hàng hoá và giá cả thị trường

Trong kinh tế vĩ mô, cân bằng thị trường là trạng thái mà sản lượng giao dịch và giá cả có thể tự ổn định mà không phải chịu áp lực thay đổi. Điều này tạo ra một trạng thái hài lòng giữa người mua và người bán. Khi giá ở trạng thái cân bằng, sản lượng người bán sẵn sàng cung cấp (cung) bằng sản lượng mà người mua sẵn sàng mua (cầu).

Theo Quy luật cung cầu, giá cả sẽ biến đổi đơn giản như sau:

  • Cung = cầu: giá cả ổn định
  • Cung > cầu: giá cả giảm
  • Cung < cầu: giá cả tăng
    Quy luật cung cầu hàng hoá và giá cả thị trường
    Quy luật cung cầu hàng hoá và giá cả thị trường

Do quy luật cung cầu, giá cả trên thị trường thường xuyên biến động. Và nhiệm vụ của các cơ quan quản lý là phải kiểm soát giữ ổn định giá cả ở mọi thời điểm để thực hiện theo kế hoạch chung của tăng trưởng kinh tế.

Một ví dụ thực tế về quy luật cung cầu:

Tại thành phố Hồ Chí Minh vào năm 2021 nắng nóng, người tiêu dùng A sẵn sàng mua 2 kg cam với giá 30.000 đồng / kg cam cho gia đình ăn hàng ngày. Tuy nhiên, khi giá lên đến 60.000 đồng / kg cam thì người tiêu dùng chỉ muốn mua và chỉ mua được 1 kg cam. 

Khi giá cam ở mức 30.000 đồng / kg, mỗi ngày có tới 10 tấn cam được bán ra thị trường TP.HCM. Nhưng khi giá cao tới 60.000 đồng / kg thì lượng cam bán ra mỗi ngày là 4 tấn cam. 

Vì vậy, với mỗi mức giá khác nhau, người tiêu dùng sẽ có mong muốn và khả năng mua số lượng hàng hóa khác nhau. Từ đó ta thấy nhu cầu của người tiêu dùng đối với cam, nhu cầu trái cây A ở Thành phố Hồ Chí Minh là 2kg / ngày, trong khi nhu cầu của thị trường Thành phố Hồ Chí Minh là 10 tấn / ngày và giá là 30.000 đồng / kg. Mùa hè năm 2021.

Tác dụng của quy luật cung cầu

Đối với nhà nước

  • Cung< cầu: là do khách quan Nhà Nước sử dụng lực lượng dự trữ quốc gia để làm tăng cung.
  • Cung < cầu: do đầu cơ tích trữ Nhà Nước sử dụng lực lượng dự trữ để điều tiết, xử lý kẻ đầu cơ tích trữ.
  • Cung> cầu: cung Nhà Nước dùng biện pháp để kích cầu.

Đối với sản xuất, kinh doanh

  • Tăng sản xuất kinh doanh khi cung< cầu và giá cả> giá trị.
  • Thu hẹp sản xuất kinh doanh khi cung> cầu và giá cả< giá trị.

Đối với người tiêu dùng

  • Giảm lượng mua các mặt hàng khi cung< cầu, giá cao.
  • Tăng mua các mặt hàng khi cung> cầu, giá thấp.

Cung cầu tiền tệ?

Khi công ty cần các khoản vay để phát triển kinh doanh, họ có thể tìm kiếm nguồn vốn từ các ngân hàng thương mại hoặc các công ty tài chính. Ngoài ra, có thể huy động vốn trên thị trường chứng khoán thông qua cổ phiếu, trái phiếu (thường chỉ các công ty lớn ở Việt Nam mới làm được điều này). Ngoài việc cho các cá nhân và doanh nghiệp vay vốn, ngân hàng thương mại còn là công cụ để ngân hàng trung ương điều tiết lượng tiền cung ứng trong nền kinh tế. 

Trên thị trường, tiền tệ là phương tiện thanh toán (dùng tiền tệ để mua hàng hóa), do đó lượng tiền phải bằng lượng hàng hóa vật chất trong nền kinh tế. Số lượng yêu cầu được gọi là cầu tiền tệ.

Những yếu tố ảnh hưởng đến dịch chuyển cầu tiền:

  • Thu nhập thực tế theo năng lực sản xuất: Khi năng lực sản xuất kinh tế tăng, số lượng hàng hóa được sản xuất cũng sẽ tăng. Do đó, lượng tiền thích hợp là cần thiết để cân bằng.

Ví dụ: Nền kinh tế có 10.000 đồng tiền mặt, 10 cuốn vở có giá 1.000 đồng. Nếu năng lực sản xuất kinh tế gia nhập 20 cuốn sách, trong khi thị trường chỉ có 10.000đồng, nó sẽ gây ra sự thiếu hụt tiền không thể trao đổi thêm 10 cuốn sách. Để bù đắp điều này:

+ Cách 1: giá sách đã chia hai còn 500 đồng (giá trị tiền tăng).

+Cách 2: in thêm 10.000 đồng để cân bằng số tiền và số lượng sách (tiền tệ mất giá).

  • Tăng mức giá cả: Trước đây bạn mua trứng gà 2.000 đồng, bây giờ mua trứng gà 3.000 đồng nên cần thêm 1.000 đồng. Cho cùng một mặt hàng cũ nhưng phải chi nhiều tiền hơn (hoặc gọi lạm phát).

Cung tiền: Từ một quốc gia chỉ có ngân hàng Trung Ương (TW) có  chức năng này, để cung tiền là một số cố định không phụ thuộc vào lãi suất.

Cung cầu ngoại tệ với tỷ giá hối đoái

Cung và cầu ngoại tệ trên thị trường là một nhân tố tác động trực tiếp đến sự biến động của tỷ giá hối đoái. Cung và cầu ngoại tệ bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau như hai yếu tố chính là cán cân thanh toán quốc tế, tổng cung tiền tệ.

Cán cân thanh toán quốc tế

  • Cán cân thanh toán quốc tế dư thừa ⇨ Cung ngoại hối > Cầu ngoại hối ⇨Tỷ giá hối đoái có xu hướng giảm.
  • Cán cân thanh toán quốc tế thiếu hụt ⇨ Cung ngoại hối < Cầu ngoại hối ⇨ Tỷ giá hối đoái có xu hướng tăng.

Tổng cung tiền tệ

Cung cầu nội tệ trên thị trường ngoại hối là bộ phận của tổng cung cầu tiền tệ của Quốc gia đó ⇨ Tổng cung cầu tiền tệ Quốc gia thay đổi sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cung cầu nội tệ trên thị trường ngoại hối ⇨ quyết định tỷ giá cân bằng trên thị trường ngoại hối.

Ví dụ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiến hành thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ làm giảm Cung nội tệ ⇨ Cung nội tệ trên thị trường ngoại hối bị giảm ⇨ Cầu ngoại tệ thị trường ngoại hối giảm ⇨ Tỷ giá thay đổi.

Tóm lại cung và cầu là gì?

Điều khoản cung và cầu là điều chỉnh thị trường cho mức giá cân bằng và các giao dịch cân bằng sẽ được xác định. Nguồn cung là số lượng hàng hoá có sẵn trên thị trường, cầu là số lượng hàng hoá đáp ứng nhu cầu trên thị trường. Theo quy luật cung và cầu, nguồn cung lớn hơn cầu thì giá giảm, nguồn cung lớn hơn cầu thì giá tăng, nguồn cung cầu bằng nhau thì giá cả sẽ ít biến động, đó được gọi là mối quan hệ giữa cung cầu và giá cả thị trường.

Trên đây là bài viết của Vinahi để trả lời cho Cung và Cầu là gì và tác động của chúng trong thị trường hiện nay, cảm ơn bạn đã đọc hết bài viết! Chúc một ngày thành công!

Nhận xét bài viết!